لەگەڵ چڕبوونەوەی ئاڵۆزییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران، وڵاتانی ناوچەی "شنگن" خۆیان لەبەردەم ھاوکێشەیەکی سەختدا دەبیننەوە. ئەم وڵاتانە کە لە لایەک ھاوپەیمانی ستراتیژی ئەمریکان و لە لایەکی ترەوە بەرژەوەندیی قووڵیان لە سەقامگیریی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا ھەیە، ھەوڵدەدەن سیاسەتی "خۆبەدوورگرتن" پەیڕەو بکەن بۆ پاراستنی ئاسایشی کیشوەرەکە لە لێکەوتە وێرانکەرەکانی جەنگ.
١. ترسی کۆچ و ناسەقامگیری
بۆ وڵاتانی شنگن، ھەر جەنگێکی فراوان لە ناوچەکەدا وەک "کابوسێکی مرۆیی" دەبینرێت. ئەزموونی ساڵانی ڕابردوو دەریخستووە کە ناسەقامگیری لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ڕاستەوخۆ دەبێتە ھۆی شەپۆلی ملیۆنیی کۆچبەران بەرەو ئەوروپا. ئەمەش نەک ھەر باری ئابووری، بەڵکو ئاسایشی ناوخۆیی و ھاوسەنگیی سیاسیی وڵاتانی ئەوروپا دەخاتە مەترسییەوە.
٢. ئاسایشی وزە و ئابووری
ئەوروپا بە توندی پشت بە وزەی ناوچەی کەنداو دەبەستێت. تێوەگلان لە جەنگ یان تێکچوونی گەرووی ھورمز، دەبێتە ھۆی بەرزبوونەوەی شێتانەی نرخی سووتەمەنی و پەککەوتنی پیشەسازییەکانی ئەوروپا. بۆیە، وڵاتانی شنگن دیپلۆماسییەت وەک تاکە ڕێگە دەبینن بۆ پاراستنی ھێڵەکانی گواستنەوەی وزە.
٣. پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی
بەھۆی کراوەیی سنوورەکان لە ناوچەی شنگن، ئەم وڵاتانە دەزانن کە ھەر جەنگێک لە دەرەوە، مەترسیی "کردەوەی توندوتیژی و تۆڵەسەندنەوە" لە ناو جەرگەی شارەکانی ئەوروپا زیاد دەکات. پاراستنی بێلایەنی، ڕێگەیەکە بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری بە ئامانجگرتنی بەرژەوەندییەکانیان لە ناوخۆ و دەرەوە.
ئەنجامگیری
وڵاتانی شنگن تێگەیشتوون کە تێچووی جەنگ بۆ ئەوان زۆر زیاترە لە دەستکەوتەکانی. ئەوان نایانەوێت ببنە بەشێک لە ململانێیەک کە جوگرافیای ئەوروپا دەخاتە مەترسییەوە. بۆیە، ڕۆڵی "ناوبژیوان" و جەختکردنەوە لەسەر ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییەکان، وەک قەڵغانێکی پارێزەر بۆ بەرژەوەندییەکانیان بەکاردەھێنن.